Prasa 1939 - 1945 (konspiracyjna)

• Skala zjawiska:
  • W zależności od kryteriów około 2000 tytułów.
• Funkcje społeczne:
  • Zupełnie inne, niż prasa wychodząca legalnie:
    • Funkcja informacyjna.
    • Funkcja organizatorsko - propagandowa.
      • Funkcja organizatorska:
        • Prasa konspiracyjna integrowała ludzi działających w podziemiu.
        • Pojawiał się tytuł prasowy, a wokół niego powstawała organizacja konspiracyjna.
        • Kontakty między członkami takiej organizacji opierały się na siatce kolportażowej.
      • Funkcja propagandowa:
        • Gdy Niemcy zaatakowały ZSRR (połowa 1941), trzeba było zmienić charakter prasy.
        • Wtedy prasa konspiracyjna zaczęła prezentować programy polityczne (dotychczas jedynie informowała).
        • Nie było organizacji, która nie prezentowałaby swoich celów politycznych.
    • Funkcja kształtowania postaw i zachowań.
      • Wskazywała, jak społeczeństwo ma się zachować w sytuacji ekstremalnej.
      • Piętnowała zachowania niepożądane.
    • Funkcja rozrywkowa.
• Najwięksi wydawcy prasy konspiracyjnej:
  • Struktury związane z Rządem Londyńskim:
    • Cywilna - Pion Delegatury Rządu na Kraj.
    • Wojskowa - Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej A.K.
    • Wydawały łącznie 1/4 całej prasy konspiracyjnej.
      • Delegatura Rządu na Kraj:
        • Posiadała Departament Prasy i Informacji.
        • Funkcjonował od marca 1941 r.
        • Współpracował z Biurem Informacji i Propagandy K.G.A.K. i koordynował działalność.
        • Organem prasowym był tygodnik Rzeczpospolita Polska.
      • Biuro Informacji i Propagandy K.G.A.K.
        • Uformowała się ostatecznie w październiku 1940 r.
        • Posiadała dział prasy, wydający prasę dla środowisk AK.
        • Główny tytuł: Biuletyn Informacyjny (tygodnik).
        • Redaktor naczelny: Alex Kamiński.
        • Nakład 40 000 egz. - największy spośród pism konspiracyjnych.
        • Oprócz wydawania prasy, Biuro Propagandy:
          • Zbierało informacje z różnych dziedzin życia, analizowało je i przesyłało do Londynu.
          • Zorganizowało ogromny, podziemny koncern wydawniczy.
          • Organizowało akcje dywersyjne wobec Niemców i folksdojczów (akcja N).
            • Zasłużył się tam grafik Stanisław Miedza Tomaszewski.
          • W 1943 powołało Referat R:
            • Referat dywersyjny antykomunistyczny.
  • Prasa Ruchu Ludowego (sygnowane pseudonimem Roch).
    • Ok. 200 tytułów.
    • 80 % to inicjatywy lokalne.
    • Skoncentrowana na obszarach GG, na których działały Bataliony chłopskie (Lubelszczyzna i Kielecczyzna).
  • Prasa Polskiej Partii Robotniczej.
    • Ok. 140 tytułów (ale od 1942 r., kiedy powstali).
    • Starali się zmienić swój wizerunek.
  • Prasa Stronnictwa Narodowego.
    • Endecja była wtedy bardzo podzielona.
    • Najbardziej aktywna - formacja "Szaniec".
      • O rodowodzie endeckim, ale bliższa ONR.
  • Prasa Polskiej Partii Socjalistycznej.
• Były też pisma społeczno kulturalne i literackie.
  • Literackie.
    • Tam debiutowali poeci okresu wojennego.
      • Sztuka i Naród.
        • Tadeusz Gajcy.
      • Drogi.
        • Krzysztof Kamil Baczyński.
        • Tadeusz Borowski.
  • Satyryczne.

Źródło: http://www.reporterzy.info