Prawa i obowiązki dziennikarzy są ze sobą ściśle sprzęgnięte. Oznacza to, że każdy - czy to organ państwowy, samorządowy, przedsiębiorca, organizacja polityczna i osoby fizyczne - jednym słowem każdy - ma pewność utrzymywania kontaktów z prasą i przekazywania jej informacji.

Jakiż byłem zły, kiedy wczoraj wcześnie rano dotarła do mnie informacja o zdarzeniu w gminie Czempliń w Wielkopolsce. Rzeczywiście samorządy w naszym kraju nie dość, że są aroganckie i zapatrzone w siebie, to jeszcze są do tego stopnia zacofane, iż potrafią z niewiedzy nawet złamać prawo!

Dziennikarze nie lubią przyznawać się do błędów. Uregulowania dotyczące sprostowań są chyba najczęściej łamaną zasadą w polskich mediach.

Każda redakcja ma obowiązek opublikować rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej. Pojawiają się jednak sytuacje sporne - czy informacja, którą ktoś prostuje faktycznie jest nieprawdziwa?

Sprostowania bywają okazją do potyczek między konkurencyjnymi redakcjami. Tendencję do prostowania informacji przekazywanych przez inne tytuły mają zwłaszcza media samorządowe.

Mimo, że Prawo Prasowe nie pozwala redakcjom na skracanie sprostowań, zasada ta nie jest szanowana. Redakcje obchodzą ją choćby - jak to już było wspomniane - zamieszczając je w dziale "Listy do redakcji". A listy, zgodnie z zapisem w każdej stopce redakcyjnej, redakcja skracać może do woli.

Artykuł 33 Prawa Prasowego daje redaktorowi naczelnemu możliwość odmówienia opublikowania sprostowania. Warunków jest kilka - tekst musi być nierzeczowy, lub nie dotyczyć faktów, zawierać obelgi lub treść karalną, podważać orzeczenia sądowe, lub nie spełniać wymogów technicznych.

Większość redakcji jak ognia unika publikowania sprostowań. Choćby były jak najbardziej uzasadnione. Udokumentowany jest jednak przypadek zgoła odmienny, kiedy to wydawca postanowił opublikować sprostowanie i przeprosiny, nie powiadamiając nawet o tym autora.

Najbardziej znanym przypadkiem restrykcji wobec dziennikarzy i mediów w ogóle jest opisywany już przez mnie wyrok gdańskiego Sądu Wojewódzkiego z 24 listopada 1998 roku. Na wniosek warszawskiej spółki "Banpol" sąd wydał redakcji "Dziennika Bałtyckiego", a w szczególności dziennikarzowi Janowi Kreftowi zakaz jakichkolwiek publikacji na temat tej firmy.

W latach 90-tych na rynku prasowym miało miejsce kilka zadziwiających przypadków, kiedy to sądy postanowiły poprawić obowiązujące w naszym kraju Prawo Prasowe. Dziennikarze, których dotknęły bezprecedensowe wyroki tłumaczą ten fakt nieznajomością przepisów tej Ustawy wśród sędziów. Ich wyroki są jednak - w świetle prawa - obowiązujące.